BLOG

September 2011

Omgaan met huisgenoten, vrienden, familieleden...we hebben het allemaal wel eens aan de hand: lange tenen, misverstanden, verwachtingen....die uitmonden in ruzie, crisis of conflict.
Terwijl we het goed bedoelen, ons best doen, gaat er toch een hoop mis. Conflicten waar we in terecht komen kunnen een licht werpen op onze diepverborgen angsten en wensen.

Hooggevoeligheid heeft absoluut ook zijn schaduwzijde, daar waar de hsp onvoldoende voor zichzelf zorgt of handelt uit onbewuste weerstand en blokkades. Ondanks mijn gevoeligheid kan ik ook héél ongevoelig worden. Mij bijvoorbeeld indekken en beschermen tegen pijnlijke emoties die herinneringen aan onveiligheid oproepen. Om maar eens iets te noemen. Of als hoogsensitief persoon kan ik ook raak de harde waarheid zeggen en voorbij gaan aan het effect van mijn opmerkingen. Puur omdat ik mijn punt gemaakt wil hebben. Omdat ik maar niet vat dat de ander zichzelf niet door heeft.
In het nauw gedreven of zwaar overprikkeld schiet ik te snel uit mijn slof en zeg wel eens dingen waar ik later spijt van heb.

Binnen systemen en relaties is het hooggevoelige karakter verre van makkelijk. Dat we net zo gemakkelijk ‘dader’ als ‘slachtoffer’ worden is wel eens slikken. Dat we een bullebak worden of ijzig afwijzend reageren. Bewustwording is ook hier een sleutelwoord. Als we bewust worden welke drijfveren, welke omstandigheden, welke verwachtingen en aannames tot ons gedrag leidden, zal het minder worden. Want we kunnen altijd kiezen.

We kiezen ervoor vrij of onvrij te zijn. We kiezen in de kindrol te vallen (of kleine broer of zus.) of volwassen en liefdevol met de situatie om te gaan We kiezen de onderdanige echtgenoot te zijn, of de bedrogen vriendin. We kiezen voor de rol van gepeste werknemer, of uitgeputte moeder. Tenzij we anders kiezen.
Heel vaak is het einde van ons lijden een wakker worden uit de verstarring van de rol die ons ergens gaandeweg is toegedeeld en die we nog trouw blijven ‘spelen’.

Soms betekent vrij worden ‘loslaten’: vriendschappen, werk- of liefdesrelaties die gewoonweg niet meer gaan, of die ons keer op keer kleiner doen voelen dan we zijn.

Deze herfst gun ik mijzelf tijd om oude niet meer passende knellende jassen uit te trekken. Ik mag verdriet voelen om dat wat ik loslaat - maar ik mag ook de gevleugelde vreugde voelen van nieuwe spannende ontmoetingen en inspirerende vriendschappen. Want kan je met 6 miljard planeetgenoten überhaupt het gevoel hebben alleen te zijn?
Ik vlieg een thermieklaag hoger - vrijer, blijer, meer één en verbonden. Want liefde is de kracht die verbindt en tegelijkertijd bevrijdt.

Geef de herfst - de ‘traditionele’ tijd van somberte, donkerte en stemmingswisselingen - inhoud met jouw persoonlijke oogst- en afscheidsritueel. Sluit de vruchtbare zomer af met dankbaarheid, afscheid en inkeer. Vrees niets, want in het verval ligt alweer de kiem tot iets nieuws.............Juli 2011

Het hoogsensitieve en hoogspirituele kind

De laatste maanden zijn er enkele prachtige boeken verschenen over hooggevoelige kinderen  en kinderen met een extra gave. Ik noem deze kinderen hoogspiritueel.  Zo kreeg ik  het boek Mijn vader lijkt op Barbapapa, protretten van Nieuwetijdskinderen en hun ouders toegestuurd.  Een boek vol hoopgevende en herkennende verhalen over bijzondere kinderen en hun spiritualiteit.

Een ander boek is Godenkind van Olette Luitwiele; een ivoelend en intrigerend portret van Daan, een vijftienjarige jongen die ‘anders ‘ is . In zijn waarnemingen is hij puur, compromisloos en wijs.  Daan is een bijzonder kind. Ik denk dat hsp’s veel herkennen in zijn waarnemingen.
In de maak is het boek Smakbienhilde en Makkabie van Karin de jong.  Een boek vóór hoogsensitieve kinderen over een liefdevolle  vriendschap tussen een jongentje en een heks.
Ik las het boek Mijn vader lijkt op Barbapapa samen met mijn kinderen van 8 en 6 jaar oud.  Na ieder portret kwam er wel een reactie van één van mijn dochters in de bewoording:  dat heb ik ook! En dan vertelden ze me over eigen vergelijkbare ervaringen. Het is een hele kunst om kinderen te laten vertellen over dingen die ze niet zo gauw met anderen durven of willen delen.  Het verlangt oordeelloos  luisteren, zonder te sturen of iets te verwachten. En vooral zonder het groter of kleiner te maken dan het is.

Hermelijn van der Meijden noemt ze Nieuwetijdskinderen, Olette Luitwiele heeft het over ‘oude zielen’. Sommige kinderen hebben wat autistische of hyperactieve trekjes, maar aan de meeste hskinderen zie je op het eerste oog  niets. Ze functioneren tot op zekere hoogte normaal; en dat is meteen ook hun valkuil. Want doordat de wereld  normaal gedrag verwacht, ja zelfs afdwingt,  verliezen deze kinderen  dikwijls  hun voeling met hun bijzondere gaven.  Hskinderen gaan met name onder druk van leeftijdgenoten hun uiterste best doen om ‘gewoon’  te zijn. Op school is dit proces vaak moeilijk bij te sturen - nogal wat hskinderen hebben te maken met pesten - maar thuis kunnen bewuste ouders  een klimaat verschaffen waarin deze kinderen toch zichzelf kunnen zijn.

In wezen is het niet moeilijk met hooggevoelige en spiritueel begaafde kinderen om te gaan.  Het lastigste is de maatschappij die niet klaar is voor deze kinderen.  Weerbaarheid aanleren zonder afbreuk te doen aan authenticiteit is een moeilijk te bewandelen smal koord. Welke aanpak helpt het beste om hskinderen zelfvertrouwen, veerkracht en sociale vaardigheden te geven zodat ze niet gepest zullen worden op school en toch zichzelf blijven?  Ieder kind is weer anders, dus een standaard aanpak bestaat niet, maar bepaalde universele waarden hebben op ieder kind, of hooggevoelig of niet , een uiterst positieve werking.

Maart 2011

Kinderen

Hooggevoelige kinderen hebben veel terugtrektijd nodig om zichzelf te hervinden en op te laden. Die tijd ontbreekt structureel, tegenwoordig nog meer dan vroeger.

Bovendien zijn kinderen genadeloos in hun kritiek op elkaar. Er bestaat onder kinderen een geraffineerd straf- en beloningssystemen voor het fenomeen van ‘erbij horen’.

Maar weinig kinderen lijken de moed, de competentie en de overtuiging te hebben om boven deze groepsdwang en groepsdrang uit te stijgen.

Daartoe ontbreekt ook structurele begeleiding. Ouders zeggen vaak niet veel meer dan: je moet van je afbijten! Je moet niet over je heen laten lopen!

Is dit echter het juiste advies aan kinderen? Is dit het juiste advies aan hooggevoelige kinderen?

Vele hoogevoeligen vertrouwen mij toe dat ze op z’n minst tegen de tijd dat ze de middelbare school bereikten, geplaagd werden door sterke gevoelens van onzekerheid, minderwaardigheid, eenzaamheid en angst. Opvallend is ook dat vrijwel alle kinderen deze onzekerheden voor zich hielden. Ook blijken veel ouders niet op de hoogte van de destructieve gevoelens en gedachten van hun kinderen.

Heel veel hooggevoeligen zijn de rest van leven met de opgave bezig om de trauma’s uit hun schooltijd te boven te komen. En zichzelf en hun gevoel van zelfwaarde in ere te herstellen.

Als we hoogevoelige kinderen proberen te veranderen door ze assertiever of aggressiever te maken, worden ze in wezen alleen maar zwakker. Ze zullen nooit die vlotheid en 'gemeenheid halen die andere kinderen sieren, ze zullen daarom op dat terrein altijd de zwakkere blijven.

Versterk in hooggevoelige kinderen daarom hun eigenheid. Hun liefdevolle karakter. Vraag je serieus af of een school of club waar aggresieve regels gelden wel de juiste plek is voor je kind.

Hooggevoelige kinderen staan helaas door te lange schooltijden, hoge prestatiedruk en door een structureel gebrek aan psychologische en spirituele begeleiding veelvuldig onder permanente stress.

Wil je meedoen aan een workshop over hooggevoelige kinderen? Hier kun je aanmelden

Zwaar of licht?

Heb je wel eens in een bad gelegen terwijl het water langzaam door het putje wegspoelt? Je voelt hoe de zwaartekracht in toenemende mate aan je ledematen, je buik en je borstkast trekt en je verbaast je er over dat je dit loodzware gewicht dag in dag uit meetorst. We dragen - letterlijk en figuurlijk - veel gewicht met ons mee mee, zo lang we op aarde ronddolen. De lichtheid van onze ziel, vrij te zijn van al het getob en gezwoeg, is ons pas gegund als we naar de andere kant overgaan.

Eén van de meest intrigerende boeken die ik de laatste tijd gelezen heb is Engelen in mijn haar van Lorna Byrne. Het is het ongelooflijke verhaal van een vrouw die sinds haar kindheid engelen en geesten ziet en er mee omgaat alsof het stervelingen zijn. Lorna Byrne is moeder van vier kinderen en woont op het plateland van Ierland. Als kind verklaarde iedereen, inclusief haar familieleden, haar voor achterlijk omdat ze zich niet op de wereld om zich heen scheen te richten.

Als wij klagen over onze zwakke grenzen dan denk ik graag an deze vrouw die voortdurend als intermediair dient voor zielen die haar op de één of andere manier nodig hebben. Net als Lorna Byrne heb ik ook moeten leren dat wij, die heel sensitief van aard zijn, vaak taken opgedragen krijgen die ons begrip te boven gaan. Als we de pijnen of emoties van anderen overnemen, heeft dit altijd een betekenis. Jezelf er over beklagen of je afvragen: waarom moet mij dit overkomen? heeft weinig zin.

Wij mensen zijn op hele diverse manieren met elkaar verbonden en in deze verbinding ligt de diepste vervulling van het leven zelf.

Als hooggevoelige ken ik deze grensoverschrijdende ervaringen maar al te goed. Mijn cliënten, die worstelen met deze dingen, adviseer ik: zorg goed voor jezelf op de momenten dat je alleen bent. Nu kun je je je batterijen opladen. Streef voortdurend naar gelijkmoedigheid en balans. Plan liever wat minder dan wat meer; zo ben je altijd paraat als er een ziel via energetische wegen een beroep op je doet.

Wees je bewust van je waardige taak en van het feit dat je heel veel voor anderen kunt betekenen. Om tenslotte terug te komen op het badgevoel: we kunnen zwaarwichtig doen over de problemen van onszelf en ons uitgeleverd voelen aan de emoties en problemen van anderen, maar we kunnen ook proberen de lichtheid van deze zieletaken waar te nemen. Probeer zo nu en dan je lichamelijke getob en geestelijke gepieker te overstijgen en je dankbaarheid te voelen dat je iets mag betekenen - hoe onverklaarbaar soms ook - voor een ander.

Hooggevoeligheid en Bijna-dood-ervaringen (BDE) (juni 2010)

Een interessante invalshoek kreeg ik toen ik de onderzoeken van Pim van Lommel (cardioloog en wetenschappelijk onderzoeker) over bijna doodervaringen las. Over zijn bevindingen kun je lezen in het indrukwekkende boek Eindeloos Bewustzijn.

Frappant waren de overeenkomsten tussen mensen met een BDE en hooggevoeligen.

Zo beschrijft Van Lommel (oa. citerend uit onderzoeken van Atwater en Morse) de veranderende bewustzijnstoestand van kinderen met een aangetoonde BDE: ‘zij beseffen niet dat het dagelijks ervaren van een verruimd bewustzijn, met het aanvoelen van anderen door een verhoogde intuïtieve gevoeligheid, niet voor andere kinderen geldt. Ze ’luisteren’ voorbij het gesproken woord, ze begrijpen de bedoeling waarom dingen op een bepaalde manier worden gezegd. Kinderen ervaren na een BDE een primiar gevoel van verlies. Nergens ontmoeten ze meer de schoonheid en vrede die ze in hun ervaring hebben leren kennen. Ze hebben de behoefte zich wat afzijdige te houden van leeftijdgenoten. Ze staan vaak op afstand stil toe te kijken, en zullen niet vaak met anderen meedoen. Ze trekken zich graag terug in de natuur. Ze houden van stilte. Ze kunnen indringend geluid of lawaai niet verdragen. Er bestaat een onuitgesproken behoefte aan gevoelens van veiligheid, geruststelling, begrip, warmte, eerlijke belangstelling en aandacht, zonder dat dit in woorden uitgedrukt hoeft te worden. Op jonge leeftijd kunnen ze communiceren met onzichtbare wezens die ze vaak een engel of speelkameraadje noemen. Zij hebben het gevoel dat hun weten ruimer is dan bij leeftijdsgenoten en zijn niet in staat daarover te spreken. Zij willen geen verstandelijke praat maar willen woorden op ‘gevoelsniveau’ ontvangen. Ze zijn innerlijk veel te volwassen voor hun leeftijd en er bestaat het risico dat zij het speelse gedrag vermijden dat andere kinderen van hun leeftijd meestal laten zien. ‘

In het hoofdstuk ‘Veranderd door een BDE ‘ vat Van Lommel de belangrijkste veranderingen samen. Hieronder de verhoogde intuïtieve gevoeligheid, verhoogde lichamelijk gevoeligheid zoals voor geluid en lawaai en licht, een toegenomen spiritualiteit en de relatie met de medemens is duidelijk veranderd. Van Lommel noemt o.a. emotioneler, vergevingsgezinder, dienstbaarder, minder oordelend, groot rechtvaarigheidsgevoel.

Opvallend veel herkenbare eigenschappen voor hooggevoelige mensen. Bestaat er een verband en zo ja, welke?

Eén verklaring zou kunnen zijn dat alle hooggevoelige mensen in de baarmoeder, rondom of kort na de geboorte een bijna-dood ervaring hadden. Uitgaande van de cijfers voor hsp-ers zou het betekenen dat bij minimaal 15-20% van de mensen iets ‘bijna mis’ gaat voor, rond of kort na de geboorte.

Kan dit?

Ja . Miskramen komen vaker voor dan de meeste mensen denken. Zo'n 25% van alle vrouwen krijgt er in hun leven mee te maken. Wordt vanaf het moment van bevruchting gerekend, dan gaat zelfs mogelijk tot 90% van alle bevruchte eicellen voortijdig te gronde; meestal echter worden de zeer vroege zwangerschappen die in een miskraam eindigen niet eens opgemerkt, omdat een normale menstruatie volgt, of deze alleen maar een of twee dagen later komt. De helft van alle zwangerschappen eindigt dus al voordat de vrouw weet dat ze zwanger is. Van alle 'vastgestelde' zwangerschappen loopt gemiddeld 15% uit op een miskraam.

Overigens is de leeftijd van de moeder de belangrijkste risicofactor: de kans op een miskraam is circa 9% voor vrouwen tussen 20 en 24 jaar, meer dan 50% voor vrouwen van 42 jaar en zelfs tot 75% voor 45-jarige vrouwen.

Hoeveel % van alle gezond geboren baby’s bijna stierven, oftewel een BDE hadden, die dus tot een bijna-miskraam geleid hebben is niet bekend, vermoedelijk niet werkelijk te onderzoeken.

Volgens cardioloog Pim van Lommel is er wel degelijk een verband. Uit een persoonlijke brief die hij aan mij schreef, citeer ik: ‘’Ik ben er van overtuigd dat veel hooggevoelige mensen (ook kinderen!) op zeer jeugdige leeftijd, bv. bij de geboorte, een BDE moeten hebben gehad. Onder de leeftijd van 4 jaar wordt de inhoud van de BDE meestal niet bewust herinnerd, maar zijn de klassieke veranderingen, zoals verhoogde intuïtive gevoeligheid, aanwezig. Ik vraag tegenwoordig bewust aan hooggevoelige mensen of zij ooit van hun ouders gehoord hebben of hun geboorte moeizaam is verlopen, of dat ze als baby een keer erg ziek zijn geweest.’

‘Mijn ervaring is ook dat je bewust moet vragen naar verhoogde intuïtieve gevoeligheid, omdat mensen erg terughoudend zijn om er over te praten uit angst afgewezen te worden.’

Ook al is er tot nog toe geen uitsluitsel en kunnen we absoluut geen voorbarige conclusies trekken, interessant is de hypothese zeker. Heb je zelf een verhaal, een vraag of een idee die aansluit bij dit (of een eerder) blog, dan nodig ik je van harte uit te schrijven.

susan.marlettahart@gmail.com

(Bij citeren uit teksten hoort bronvermelding! Dank u.)

GRENZEN (april 2010)

Als je intuïtie of gevoel zegt dat je iets niet wilt, maar je gevoeligheid en inlevingsvermogen weerhouden je er van om voor je zelf te kiezen, raak je vaak op een lang en stenig pad welke uiteindelijk nergens toe leidt. Het levert je steeds meer gevoelens van ontevredenheid en onmacht op, je moet je in bochten wringen om je doelen te bereiken die in wezen steeds minder bereikbaar worden.

En ook de ander voelt bij jou een afgenomen energie,  een onderstroom van ‘ontevredenheid en onwil’.

De ander voelt zich onzekerder en trekt zich meestal terug op zijn of haar eigen vertrouwde terrein: hij of zij gaat bijvoorbeeld in de machtpositie zitten, wordt heel zakelijk, rationeel, ongevoelig, dwingend of zelf vaag en afhoudend….
Voor een gezonde zakelijke relatie die toch ruimte laat voor jouw gevoeligheid, is het heel belangrijk dat jij als hooggevoelige jezelf bepaalde communicatieregels eigen maakt die voor iedereen en in het bijzonder voor jouzelf werkbaar zijn.

Intuïtieve communicatie is een manier van communiceren die past bij de hooggevoelige persoon en toch aangepast genoeg is om er op je werk niet mee uit te toon te vallen. Intuïtieve communicatie vraagt om wat oefening. 
Wat gebeurt er normaal gesproken als je een conflict of probleem voelt?
Als je merkt dat iets niet meer goed aanvoelt, probeer je  om er achter te komen waaraan dat ligt. Je gaat dan een mentaal beeld vormen van de situatie. Je probeert het probleem in z’n geheel te overzien. Echter als hooggevoelige heb je daarbij met twee complicerende factoren te maken.

• jij ziet (te) veel details. Dus zie jij als je er over na gaat denken een heel complex probleem  dat heel gedetailleerd om opheldering vraagt. Als gevolg: zie je door de bomen het bos vaak niet meer.

• je bent inlevend/invoelend. Je ziet dus ook de argumenten van de ander heel goed en wil daar zo veel mogelijk rekening mee houden. Het gevolg: je raakt in gewetensconflict: doe je de ander een plezier of kies je voor jezelf?

Hooggevoelige mensen reflecteren en denken verhoudingsgewijs veel meer dan niet-hooggevoeligen. Maar door al dit denken raakt de gevoelige intuïtie heel gauw in de verdrukking. Grote kans dat je al gauw niet meer naar je intuïtie maar naar je redeneringen luistert.
De vraag rijst dan: houd je nog voldoende rekening met je aanvankelijke intuïtieve gevoel?
Gezond verstand is een zinvol atribuut bij het nemen van beslissingen. De intuïtie eveneens. Een goede balans tussen beiden, maar vooral de juiste woordkeuze om jezelf tijd en ruimte te laten zijn voor een hooggevoelige onontbeerlijk. Dit kun je leren met enkele doelgerichte regels.

In mijn nieuwe workshop Grenzen voor hooggevoeligen gaan we heel concreet oefenen met deze communicatievorm. En ik leer je een unieke methode om je energetisch beter af te sluiten voor prikkels van buiten af!

(Bij citeren uit teksten hoort bronvermelding! Dank u.)