Studiemateriaal herfst 2007

HARA is Japans en betekent letterlijk buik
(DAN TIEN is het Chinese equivalent)

Hara is een energie punt (zoals bekend uit de acupunctuur), te lokaliseren twee vingerbreedtes dik onder de navel, gelegen in het midden van het lichaam.

Hara is het centraal principe in de traditionele vechtkunsten, de Shiatsu, de Qi gong en verder in alle uitingsvormen die werken met energie.
Het begrip wordt in het westen steeds meer ontdekt.

Vertalen kun je Hara (of Dantien) met: ‘Het dragende midden van de mens’ of ‘het innerlijke centrum’. Het is een krachtige levensbron, een ruimte die gevuld kan worden, doch stil is.

De drie bekende dantiens zijn:

-het derde oog (gelegen tussen de twee ogen)
-het hartchakra (gelegen in de borst)
-de hara, of onderbuikchakra (de balangrijkste van de drie)

Het nut van de Hara in relatie tot hooggevoeligheid:
Het verstevigen (dit is het leren goed waar te nemen en het met energie te vullen) van de hara:
1. centreert en aardt mij – brengt me bij mijn lijf (mijzelf)
2. brengt me bij mijn stille waarneming, mijn intuïtie
3. is mijn brandstoftank, die ik kan vullen als ik moe en uitgeput ben

Te veel in het hoofd (of er boven zweven) kan leiden tot: piekeren, onrust,
niet kunnen slapen, buiten de werkelijkheid staan, niet realistische plannen, psychoses    

Te veel in het hart kan leiden tot:
Vervloeien, te veel verwachtingen,te veel verlangen, te veel geven..

Te veel in de buik (emoties) kan leiden tot:
Verteerd door hartstochten, emotioneel instabiel, meegesleept worden door woede, verdriet, angst etc.

Aarden

-Vergroot je lichaamsbewustzijn via tal van (rustige) methoden. Kies een vorm die bij je past. O.a. yoga, tai chi, qi gong, een oosterse vechtsport, dansen, ademhalingsoefeningen....

-Op ieder willekeurig moment, zoals tijdens het wachten op trein, bus of tram kun je wat meer in je lichaam komen door je bewust te worden van het contact dat je maakt met de aarde. Wiebel wat op je voeten en laat je gewicht in je benen en voeten zakken. Ontspan je lichaam zo maximaal mogelijk. (Als je dit moeilijk vindt, kun je de spieren eerst stevig aanspannen en daarna ontspannen.) Wees bewust van het contact tussen jou en de aarde. Kun je je zodanig ontspannen dat je een elastische standvastigheid voelt?

-Vergelijk je zelf met een boom die goed geworteld is, maar waarvan de takken meewiegen in de wind. Voeten zijn ontspannen en in contact met de aarde. Knieen uit het slot, armen voor je waarbij je denkbeeldig een bal omarmt. Hoofd hangt aan een touwtje aan de hemel. De hara kun je door de energie die je door je lijf voelt stromen, versterken (dit is vullen met energie).

-Je kunt je ook voorstellen dat je een berg bent, die kalm en evenwichtig is. Voel de kracht en de zwaarte, de standvastigheid van binnenuit. Visualiseer het veranderlijke weer om je heen. Het kan stormen, regenen, waaien, jij blijft onbewogen, onaangedaan en in jezelf verankerd.

-Adem in je buik. Voel dat de adem zich verdiept en je hara vult met nieuwe energie. Je kunt deze oefening staand, iggend of zittend doen.

-zit in plaats van op de bank wat vaker op de grond.

-zit in kleermakerszit, sluit je ogen en maak kleine cirkelbewegingen met de klok mee. Tel niet maar maak minimaal een stuk of dertig cirkeltjes. Kom tenslotte tot stilstand. Voel hoe je je voelt. Doe dan hetzelfde met cirkelbewegingen tegen de klok in. Dit is een eenvoudige maar sterke aardingsoefening. (helpt ook goed tegen menstruatieklachten)

-Ga op je knieëen zitten en strek je bovenlijf over je bovenbenen uit. Armen liggen rustig naast je romp op de grond of vooruit gestrekt. Deze positie moet aangenaam zijn. Werk met kussens om jezelf comfort te bieden.

-Als je rustig op een bed of mat ligt, probeer eens contact te maken met je innerlijke organen. Stel ze voor als gezellige Barbapapa figuren die gezamenlijk in jouw romp leven. Je hoeft niets te doen of te willen, alleen beleefd te vragen of je ze wat beter mag leren kennen. Hebben ze het naar hun zin met elkaar? Heeft iemand wat nodig? Als je open voor ze staat zullen ze je vertellen wat ze eventueel nodig hebben.

-Ga na welke chakra’s open staan of gesloten zijn. Je kunt de drie dantiens nemen (beschreven hierboven) of alle chakra’s. Ga hiertoe op een rustige plek liggen of zitten. Vraag je af wat je voelt

-Zoek naar hobby’s die je energie omlaag brengen, zoals werken met klei en steen, trommelen (misschien werken andere vormen van muziek maken ook) of werk in een tuin. Er zijn veel Oosterse sporten zoals Qi Gong, Tai Chi en Yoga die je goed doen aarden. Van belang is hierbij dat je leraar of lerares zelf goed geaard is.

-Er zijn actievere manieren om in je lichaam te komen; zoals joggen, rennen, fitness of bewegingsmeditaties. Deze vormen van bewegen maken geblokkeerde energie vrij. Denk er aan als je ze uitprobeert, dat je je lichaam zich zo veel mogelijk ontspant. Door te openen, je ledematen zo los mogelijk te laten zijn, te verruimen in je gewrichten geeft je ruimte en vrijheid aan jezelf en lossen blokkades zich op. Het gaat niet om de prestatie maar om de manier waarop je traint.

-Eet regelmatig en gezond. Wees bewust dat ook voeding een kwaliteit van de aarde is (!) en omring het met de eigenschappen die er bij horen zoals rust. Heb respect voor voedsel dan respecteert het jou ook. Leer daarbij te luisteren naar de wensen van je lichaam. Waarom heb je een zoetbehoefte? Kun je het oplossen door fruit te eten? Waarom schrok je je eten naar binnen of voel je weinig honger? Onderzoek je eigen voedingsgewoonten.

-Zorg dat je voldoende warm bent. Warmte omhult en beschut je. Een warme douche spoelt stress weg. Warme voeten en een warm middel zijn erg aardend.

-Aarden betekent ‘een goede voedingsboden scheppen’. Maak een lijst van dingen die jou geestelijk, spiritueel, lichamelijk voeden. In de cursus hebben we zo’n lijst gemaakt. Jouw persoonlijke survival-kit (aan de hand van de zintuigen). Hang deze lijst op een zichtbare plek aan de muur of doe hem in je portemonnee. Neem de komende weken uitgebreid tijd om je lijst te doorleven.
Bedenk dat jouw voedingsbodem mest nodig heeft. Gebruik je survuval kit preventief (ter voorkoming van overprikkeling) of om je overprikkeling tot rust te brengen.

Begrenzen

Tips en suggesties.

-Door bezig te zijn met je eigen huid help je jezelf beter te begrenzen. Douche en baadt bewust (denk dus niet aan allerlei dingen die je nog moet doen die dag). Neem de tijd jezelf in te oliën en sta daarbij stil bij elk stukje van je huid. Gebruik bv. rozenolie die een beschermende en omhullende werking heeft. Met bepaalde delen van je lichaam heb je waarschijnlijk meer contact dan met anderen. Kun je dat voor jezelf verklaren?
Laat je zo nu en dan masseren. Shiatsu wordt door de kleding heen gegeven en is daarmee een weinig bedreigende maar wel diepgaande massagevorm.

-Ben je in een ongemakkelijke situatie maar is het onmogelijk er uit weg te lopen, visualiseer dan een begrenzing. Stel je voor dat je in een glazen bol zit die je afschermt van de mensen om je heen. Een andere vriendelijkere vorm van afscherming is je voor te stellen dat er een roos tussen jou en de ander staat. Geef de ander het uitzicht op die mooie roos en wens hem of haar het allerbeste toe maar verbreek de (claimende) verbinding. Deze visualisatie helpt je ook met negatieve denkkracht van mensen op een afstand.

-Draag oordoppen, een zonnebril of bescherm anderszins jouw gevoelige zintuigen. Een ipod met kalme muziek kan ook een uitkomst zijn. Zoek de stilte op als je echt overprikkeld en buiten jezelf bent. Waardeer deze momenten en ben je er bewust van dat ze je voeden.

-Blijf altijd afstemmen. Wil ik dit wel, wil ik dit niet? (dit kun je goed doen door in contact te komen met je hara. Veel mensen stemmen af met het hartchakra, wat ook mogelijk is maar eventueel enmotioneler is)

-Oefen in gelijkmoedigheid door emoties minder serieus te nemen. Laat ze als een storm woeden tot ze uitgeraasd zijn. Kijk naar een sterke emotie als iets dat jou niet als mens definieert. Om de emotie te verwerken moet je vier stappen in gedachten houden:
1 beleven 2 accepteren 3 vergeven 4 loslaten.

-Maak je geest vrij van achterblijvende indrukken en een te veel aan gedachten. Een simpele afdoende methode is om alle dingen die je op dit moment ziet, hoort en ruikt bij naam te noemen. Je gaat hiermee door tot je je wezenlijk kalmer voelt. Hiermee kom je in het hier en nu en laat je piekergedachten los.

-Bescherm jezelf tegen een teveel aan input door het oefenen in prioriteiten stellen.
Stel jezelf iedere keer weer de vragen: wat is belangrijker, dit of dat? Wie is belangrijk er, hij of zij?
Een overvloed aan afspraken, een overvloed aan spullen, een overvloed aan gedachten.....Hetzijn de ongemakken van de moderne tijd. Waar kun je verminderen en vereenvoudigen. Een tip: gooi bij elke nieuwe aanschaf ook iets vergelijkbaars weg. (aan een ander schenken is nog beter)

-Kijk naar je geest zoals je naar de televisie kijkt. Je bent de kijker. Je bent de baas over de afstandsbediening. Kalm en evenwichtig zap je van de ene gedachte naar de ander. Slaag je er in je toestel uit te zetten?

-Beoefen de kunst van het niet-willen. Willen is een verleidelijke verslaving. Doe regelmatig niets, zit stil en observeer je gedachten. Ben je rusteloos? Vlucht niet weg van je innerlijke drukte en chaos. Kijk ernaar als spitsuur dat zich op kan lossen.

Qi gong (Chi kung)

Qi gong zijn Chinese (daoïstische) oefeningen voor een lang leven en gezondheid. De oefeningen zijn vergelijkbaar met die van de tai chi. Bij beiden ligt het accent op de innerlijke beleving van de bewegingen en houdingen. Met aandacht voor de qi-stroming in de meridianen en de stroming tussen de drie polen: aarde – lichaam – hemel . Het uiteindelijke doel is de 'innerlijke kracht' (met de bron in de hara), een vergroot lichamelijk, geestelijk en spiritueel bewustzijn en een houding die wordt gekenmerkt door het vermogen om mee te gaan in elke beweging van het leven, zonder dat je zelf je balans verliest.
Voor hooggevoeligen zijn dit uitermate zinvolle verworvenheden, die je helpen het leven vol prikkels beter bestabd te zijn.

Qi = levensenergie
Gong = werk of profijt verkregen door regelmatig oefenen

Een geheel van houdingen, bewegingen, zelfmassage, ademhalingstechnieken en meditaties.

De basishouding is ‘Staan als een boom’

Tijdens ‘Staan als een boom’ oefen je:

1. Loslaten (van spanningen, problemen, overtollig denken etc. )
2. Opladen van de hara batterij (door de adem en de energie naar de hara te voeren)
3. Waarnemen van energiestromen, blokkades en vergroten van je lichaamsbewustzijn

Daarmee vergroot je:
-je intuïtie
-je innerlijke balans
-je innerlijke kracht
-en kweek je een ontspannen, vredige houding

Het staan als een boom hebben we in de workshop geleerd en is hierboven nogmaals beschreven. Door regelmatig vijf tot tien minuten te oefenen voel je je en word je zichtbaar krachtiger en evenwichtiger.

YIN- YANG

Dao / Tao

Betekent letterlijk ‘de weg’. Oorspronkelijke (natuur)godsdienst van het oude China. Centrale ideeën in het Taoïsme zijn de nauwgezette omgang en zorg voor het menselijk lichaam, het vergelijken van innerlijke processen met de uiterlijke natuurprocessen, het leven inrichten naar de natuurlijke cycli. (micro- en macrokosmos zijn vrijwel identiek), evenwicht en balans in alles wat je doet.
Het Taoïsme is gegrond op de geschriften van de wijze Lao Tze, dit zijn de de Daodejing of Tao te King en de werken van zijn leerling Zhuang Zi.

Dao is volgens Lao Tze het onuitsprekelijke, allesdoordringende principe van het heelal, datgene wat aan alles voorafgaat en waarin alles terugkeert.
Het belangrijkste principe wordt vertegenwoordigd door het symbool yin en yang

Yin en yang vervolledigen elkaar, horen bij elkaar en komen tot uitdrukking in alle natuurlijke processen

‘Krijg oog voor volgorde, tempo, zorgvuldigheid en afronding van je bezigheden dan wordt het gewone ongewoon belangrijk en bevrijdend.’
(zenleraar Maarten Houtman)

YIN YANG

Ruimte en Verstilling

Schaduwzijde (v.d. berg)
Aarde
Water
Verkoelend
Moederlijk
Duurzaam
Stabiliteit
Voedend
Herfst, winter
Neergaand
Inkerend
Lichaam

YIN YANG

Richting en Beweging

Zonzijde
Hemel
Vuur
Verhittend
Vaderlijk
Kortstondig
Uitdaging
Verbruikend
Lente, Zomer
Opgaand
Expanderend
Geest

Yin en Yang zoeken altijd evenwicht, horen bij elkaar en zijn niet te scheiden
Het ideogram van Tao zijn twee tekens bestaande uit het hoofd en de voeten wat zowel op de weg die een mens in zijn leven aflegt duidt, als op het evenwicht tussen boven en beneden, hemel en aarde.

Hooggevoeligen en YIN; een maatschappelijke taak?

In onze maatschappij, in ons Westerse manier van leven wijst veel er op dat er veel yang is en een tekort is aan de yinne kracht, de yinne energie. Er is weinig aandacht voor het lichaam, het stille, het voedende en diepgaande, de natuur, rust en bezinning. En juist wij hooggevoeligen, zo gevoelig voor maatschappelijke energetische veranderingen, voelen dit en lijden hieronder. De huidige maatschappij (inclusief wijzelf) is meer yang dan yin.

Als hooggevoelige kun je je eigen yin-kracht ontwikkelen door:

1. bewust te worden van het proces van aarden (aardingsoefeningen)
2. versterken van je hara zodat je een sterkere persoon wordt (hara-oefeningen)
3. uitdragen van yinne energie (iets betekenen voor onszelf, anderen, de maatschappij)

Mensen laven zich aan je yin- kwaliteit, yin-energie en vinden een stukje balans terug.

Thich Nhat Hanh:
“Aarde betekent toevlucht, geborgenheid, soliditeit, stabiliteit en energie. Waar we ook zijn, altijd kunnen we de aarde aanraken. In contact met de aarde kunnen we onze negatieve kanten loslaten: onzekerheid, angst, zorgen en woede – de aarde absorbeert ze.”

Literatuur:
Onderzoek van Antonio Damasio naar het belang van de buik
Tjeu van de Berk, Het mysterie van de hersenstam, Meinema 2001
Jennifer Hinton, Gronding, oefeningen tot herstel van het contact met de aarde, Bres 2005
Thich Nhat Hanh, Aarden, intieme gesprekken met Boeddha, Ten Have 2004
Henk-Jan Hoefman en Lenette Schuit (red.), Zintuigen aan het werk, Asoka Zinschrift 2006
Boeken over Taoïsme, bv. J..C. Cooper Licht op Taoisme, Servire 1997, en
Lao Tze, de Tao Te King (in vele uitgaven verkrijgbaar)
William Martin, Tao Te King voor ouders, Becht
Kenneth S. Cohen, Handboek Qi gong, Servire, 1997
Kristoffer Schipper, Tao (Meulenhof Amsterdam)
Kaptchuk, Handboek chinese geneeswijzen (Servire)

En nog vele andere!

Vragen, onduidelijkheden, correcties etc. kun je richten aan susan.marlettahart@gmail.com